Wybierając miejsce do prowadzenia rachunku albo korzystania z innych usług inwestycyjnych, można trafić na instytucję działającą w formie spółdzielni. Taki model funkcjonowania ma kilka cech, które odróżniają go od struktury spotykanej w bankach komercyjnych. Bank spółdzielczy jest bankiem, ale jego sposób organizacji wynika z przepisów regulujących zarówno działalność bankową, jak i zasady funkcjonowania spółdzielni.

W praktyce znaczy to odmienną strukturę właścicielską a także konkretny sposób podejmowania decyzji. Warto przy tym oddzielić kwestie formalne od codziennej obsługi. Dla klienta korzystającego z rachunku część operacji może wyglądać dokładnie tak samo niezależnie od rodzaju banku, jednak różnice stają się bardziej widoczne przy analizowaniu zasad działania całej instytucji.

Osoby zastanawiające się, czym odbiega bank spółdzielczy od banku komercyjnego, na prawdę bardzo często w pierwszej kolejności zwracają uwagę na skalę działalności. Banki spółdzielcze mają zazwyczaj bardziej lokalny albo regionalny charakter, choćby ich rzeczywisty zasięg może być różny. Ich historia jest związana w głównej mierze z obsługą mieszkańców mniejszych miejscowości, gospodarstw rolnych oraz lokalnych przedsiębiorstw. W modelu spółdzielczym szczególne znaczenie mają członkowie posiadający udziały, ponieważ instytucja nie jest zorganizowana w dokładnie taki sam sposób jak typowa spółka akcyjna. Samo wykorzystywanie z usług banku nie znaczy jednakże w sposób automatyczny uzyskania statusu członka. Te 2 role są od siebie rozdzielone, a szczegółowe zasady zależą od statutu i regulacji obowiązujących w dokładnie określonej instytucji.

Różnice można dostrzec również w podejściu do obsługi określonych grup klientów oraz w sposobie działania na lokalnym rynku. W praktyce znaczenie ma znajomość konkretnego obszaru, ponieważ część banków spółdzielczych koncentruje własną działalność na określonych regionach i społecznościach. Nie trzeba jednakże zakładać, że wszystkie działają według identycznego schematu. Poszczególne instytucje mogą mieć różnorakie kanały obsługi, zakres bankowości elektronicznej, zasady udzielania finansowania czy wysokość opłat. Dlatego przy porównywaniu ofert sama informacja, że mamy do czynienia z bankiem spółdzielczym, jest niewystarczająca. Trzeba sprawdzić dokładnie sprecyzowane dokumenty, tabelę opłat, oprocentowanie oraz warunki wybranej usługi. Właśnie na tym etapie na prawdę bardzo często okazuje się, że różnice między poszczególnymi bankami są większe niż wynikałoby to z samej dziedzinie, do której należą.

Istotne jest też rozróżnienie banku spółdzielczego od innych podmiotów majątkowych, które mogą posługiwać się podobnym określeniem w potocznym języku. Bank działający w tej formule podlega regulacjom odpowiednim dla sektora bankowego, a jego działalność jest związana z określonymi wymogami organizacyjnymi i nadzorczymi. Równocześnie spółdzielczy charakter wpływa na sposób funkcjonowania właścicielskiego oraz relacje w gronie bankiem a jego członkami. Z punktu widzenia osoby korzystającej z rachunku najbardziej istotne pozostaje zatem ustalenie, jakie prawa i obowiązki wynikają z dokładnie sprecyzowanej umowy oraz czy klient występuje wyłącznie jako użytkownik usługi, czy również jako członek spółdzielni. Takie rozróżnienie pozwala dokładniej zrozumieć, czym różni się bank spółdzielczy od innych banków, bez sprowadzania całej kwestii jedynie do wielkości placówki, liczby klientów czy zakresu oferowanych towarów.

Zobacz więcej: spółdzielczy bank.